İslam’da Nifak Ne Anlama Gelir? Kayseri’de Bir Günün İçinden
Dortmevsimtente olarak bu yazımızda “İslam’da nifak ne anlama gelir” konusunu masaya yatırıyoruz. Keyifli okumalar!
Sabah Defterime Yazdığım O Gün
Kayseri’nin sabahı hep biraz sert gelir bana. Soğuk hava yüzüme çarparken sanki sadece bedenimi değil, içimde sakladığım düşünceleri de uyandırır. O gün de öyle oldu. Pencerenin buğusuna bakarken elimde defterim vardı. Yazmak benim için bir alışkanlık değil, neredeyse bir kaçış. İçimde birikenleri ancak kâğıda dökünce hafifliyorum.
O sabah defterime tek bir cümle yazmıştım: “İnsan neden içi başka, dışı başka olur?”
O cümleyi yazarken aklımda bir kavram dönüp duruyordu: İslam’da nifak ne anlama gelir? Bunu ilk kez küçük bir sohbet halkasında duymuştum. Bir hoca, insanın diliyle söylediğiyle kalbinin taşıdığı şey arasındaki çelişkiye dikkat çekmişti. Dışarıya imanlı, düzgün, güvenilir bir görüntü verip içte bambaşka bir niyet taşımak… İşte nifak buydu.
Ama o gün bunu bir ders gibi değil, hayatın içinden bir yara gibi hissetmeye başlamıştım.
Nifakın Sessiz Yüzü
Nifak kelimesi sadece bir tanım değildi artık benim için. İçimde ağır ağır oturan bir hissin adıydı. Sözlüklerde “iki yüzlülük” gibi sade bir karşılığı olabilir ama hayatın içinde çok daha karmaşık bir şeydi. İnsan bazen kendi bile fark etmeden iki ayrı yüz taşır gibi davranabiliyordu.
Ben bunu teoride değil, dostlukta gördüm.
Bir insanın sana gülümseyip arkan döndüğünde bambaşka konuşabilmesi… Aynı masada sana “kardeşim” deyip başka bir ortamda seni küçümseyebilmesi… İşte o zaman nifak, sadece bir kelime olmaktan çıkıyor, insanın içine oturan bir hayal kırıklığına dönüşüyordu.
O sabah defterimde yazdığım cümle, günün ilerleyen saatlerinde yaşayacaklarımın habercisiymiş gibi hissettim.
O Gün Üniversite Koridorlarında
Üniversitenin koridorları her zaman kalabalık olur ama o gün bana daha gürültülü geldi. Sanki herkes bir şey söylüyor ama kimse gerçekten konuşmuyordu.
Arkadaşım dediğim biriyle buluştum. Uzun zamandır birlikte vakit geçirdiğimiz, aynı sırları paylaştığımız bir insandı. En azından ben öyle sanıyordum. Kahve içtik, güldük, gelecek planlarından bahsettik. Her şey sıradandı.
Ama sonra bir mesaj gördüm.
Tesadüfen değil, farkında olmadan ekranda beliren bir konuşma parçasıydı. Hakkımda söylenen şeyler… hem de biraz önce gülerek sohbet ettiğim kişi tarafından. O an içimde bir şey kırıldı ama ses çıkarmadım.
O an aklıma tekrar o kavram geldi: nifak.
İslam’da nifak ne anlama gelir? diye sorarken aslında bir dersin tanımını değil, bir insanın davranışının ağırlığını öğreniyormuşum. Çünkü bu sadece dinî bir kavram değil, insan ilişkilerinin en ince çatlaklarında ortaya çıkan bir gerçekti.
O an yüzümdeki ifadeyi kimse görmedi. Ama içimdeki sessizlik çok gürültülüydü.
İçimdeki Çatışma
Tavsiye Ettiğimiz İçerik: İslam'da mirasta anneye düşen pay ne kadardır ?
En zor olan şey, kırılmak değil aslında. En zor olan şey, kırıldığını kimseye anlatamamak.
O gün kendi kendime çok uzun süre sessiz kaldım. Sanki konuşursam her şey daha gerçek olacakmış gibi hissettim. Bir yanım “Bunu yüzüne söyle” diyordu, diğer yanım “Sus, geçer” diyordu.
Ama içimde başka bir şey daha vardı: hayal kırıklığı.
Bu kelimeyi yazarken bile ağır geliyor. Çünkü hayal kırıklığı sadece bir duygu değil, geçmişte inandığın şeylerin yavaş yavaş çözülmesi gibi bir his.
Nifak kavramını düşünürken artık sadece başkalarını değil, kendimi de sorgulamaya başlamıştım. Acaba ben de fark etmeden böyle davranıyor olabilir miydim? Birine farklı, diğerine farklı konuşmak… İnsan bazen kendi tutarsızlıklarını görmezden gelebiliyor.
O gün defterime ikinci kez yazdım:
“İnsanın en büyük imtihanı, kalbiyle dili arasındaki mesafe olabilir.”
Bir Düşüncenin Gölgesinde
Akşam eve döndüğümde Kayseri’nin soğuğu daha da sertleşmişti. Sokak lambaları sarı bir ışıkla yere düşerken içimdeki düşünceler daha da ağırlaşmıştı.
Odamda yalnız kaldığımda telefonumu kapattım. Sessizlik, bazen en çok ihtiyaç duyduğum şey oluyor. Ama o akşam sessizlik bile fazla geliyordu.
İslam’da nifak ne anlama gelir? sorusu zihnimde tekrar tekrar dönüyordu. Sadece bir tanım değil, bir uyarı gibi hissediyordum. İnsanlara karşı değil, insanın kendine karşı dürüst olması gerektiğini hatırlatan bir uyarı.
Bir hadisten bahsedildiğini hatırladım: Münafıklığın alametlerinin güven ve sözde doğrulukla ilgili olduğunu anlatan ifadeler… Bunları düşünürken içimde bir ağırlık hissettim. Çünkü mesele sadece başkaları değildi; insan kendi iç dünyasında da sınanıyordu.
O an şunu fark ettim: İnsan bazen başkalarının nifakını görür ama kendi içindeki tutarsızlıkları görmez.
Bu farkındalık beni rahatsız etti. Ama aynı zamanda uyandırdı.
Kayseri Gecesi ve Yalnız Düşünceler
Gece ilerledikçe Kayseri’nin sokakları tamamen sessizleşti. Evlerin ışıkları teker teker sönüyordu. Ben ise defterimin başında uzun süre oturdum.
O gün yaşadığım şey sadece bir arkadaşlık kırılması değildi. Daha derin bir şeydi. İnsanların dışarıya gösterdiği yüz ile iç dünyası arasındaki mesafenin ne kadar geniş olabileceğini görmüştüm.
Ama bu düşünce beni karamsarlığa da sürüklemedi. Tam tersine, daha dikkatli biri olmam gerektiğini hissettirdi.
Çünkü nifak sadece başkalarının davranışlarında değil, insanın kendi niyetlerinde de saklanabilirdi. Bunu fark etmek bile insanı biraz daha temkinli, biraz daha dürüst yapıyordu.
Defterime son bir şey yazdım:
“İçimle yüzüm aynı olsun istiyorum. En azından bunun için çabalayayım.”
Umut: Kendime Verdiğim Söz
Ertesi sabah Kayseri yine soğuktu. Ama içimde bir şey değişmişti. O kadar büyük bir değişim değil belki ama küçük bir farkındalık vardı.
Hayatın içinde insanlar kırabilir, yanlış yapabilir, iki yüzlü davranabilir. Ama insanın kendine karşı dürüst kalması hâlâ mümkün.
İslam’da nifak ne anlama gelir? sorusu artık benim için sadece bir tanım değil, bir hatırlatma oldu. Kalp ile dil arasındaki uyumsuzluğun insanı nasıl yorduğunu, ilişkileri nasıl zedelediğini daha iyi anladım.
O gün yaşadığım hayal kırıklığı hâlâ içimde bir yerde duruyor. Ama artık o hayal kırıklığının içinde bir ders de var.
Belki de büyümek böyle bir şeydir: İnsanların gerçek yüzlerini görmek değil sadece, kendi iç yüzünü de tanımak.
Defterimi kapattım. Ve ilk kez o gün, içimde hafif bir umut hissettim.