Kategori: Makaleler

Yokumsama Ne Demek TDK? Toplumsal Cinsiyet ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Yokumsama kelimesi, Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre, “gerçek olmayan, hayalî şeyleri varsayarak düşünme” anlamına gelir. Temelde bir tür zihinsel süreç olan yokumsama, kişinin henüz doğruluğuna dair kesin bir bilgiye sahip olmadığı durumlar üzerinde tahminlerde bulunmasını ifade eder. Ancak, bu kavramı yalnızca dilsel bir tanımla sınırlamak, onun toplumsal etkilerini gözden kaçırmak demektir. Özellikle toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet bağlamında, yokumsamanın rolü oldukça önemlidir. Bu yazıda, yokumsamanın toplumdaki yeri, kadın ve erkeklerin bu kavramı nasıl farklı şekillerde ele aldıkları ve toplumsal adalet çerçevesinde bu fikrin nasıl şekillendiği üzerine bir…

Türkiye’nin En Büyük Kargo Şirketi Hangisi? (Ölçütlere Göre “En Büyük”, Toplumsal Etkiyle “En İyi”) Kapımıza gelen her paket, sadece bir teslimat değil; hız, emek, güven ve ilişkiler toplamı. “Türkiye’nin en büyük kargo şirketi hangisi?” sorusunu da bu yüzden tek cümlede bitirmek istemiyorum. Gelin, veriye meraklıların stratejik merceğiyle ve toplumsal etkileri önemseyenlerin empatik merceğiyle aynı anda bakalım. Yorumlarda buluşup birbirimizi besleyelim—çünkü bu mesele, birlikte konuşunca netleşiyor. “En Büyük” Nasıl Ölçülür? (Hacim mi, Ağ mı, İstihdam mı?) “En büyük” dediğimizde farklı cetveller çıkar: Pazar payı / Hacim: Kaç paketi kim taşıyor? Ağ genişliği: Kaç ilçe, kaç şube, kaç teslim noktası? İstihdam ve…

Atatürk Harf İnkılabını Neden Yaptı? – Bir Siyaset Bilimci Perspektifi Günümüzde toplumların kimlikleri, güç ilişkileri ve devlet ile birey arasındaki bağ, tarihsel süreçlerin şekillendirdiği dinamiklere dayanır. İktidar, kurumlar, ideoloji ve vatandaşlık bu bağlamda, toplumsal yapıyı ve bireylerin rolünü anlamamızda kilit faktörlerdir. Atatürk’ün Harf İnkılabı, Türk toplumunun modernleşme sürecinde sadece bir dil reformu değil, aynı zamanda sosyal yapıyı dönüştüren bir siyasi hamleydi. Bu yazı, harf inkılabının ardında yatan siyasi ve toplumsal motivasyonları analiz ederken, güç odakları ve toplumun demokratik katılımını ele alacaktır. Siyasi Bir Devrim: İktidar ve Dil Atatürk’ün Harf İnkılabı, salt bir alfabe değişikliği değil, aynı zamanda devletin yeniden inşa…

Anneannemin mutfağında, ocaktan yükselen buharın kokusunu izlerken hep merak ederdim: “Süt bulamacı neden kimi zaman ipeksi olurken bazen topaklanıyor?” Bilimsel merakımı mutfağa taşıdıkça gördüm ki bu sade tarif, nişasta ve protein kimyasının mutlu birlikteliğine dayanıyor. Şimdi gelin, herkesin anlayacağı bir dille, veriye ve yönteme yaslanan bir çerçeveyle “Süt bulamacı nasıl yapılır?” sorusuna birlikte bakalım. Süt bulamacı nedir? (Kısa tanım ve bilimsel arka plan) Süt bulamacı; süt ile un/nişasta gibi bir kıvam vericinin kontrollü ısı altında bir araya getirilmesiyle hazırlanan, muhallebi benzeri, sade ama besleyici bir karışımdır. Temel bilim, üç süreçte saklıdır: nişasta jelatinizasyonu, protein denatürasyonu ve emülsifikasyon. Doğru sıcaklık ve…

Ana Bellek: Antropolojik Bir Perspektiften Toplumsal Kimliklerin ve Ritüellerin Yansıması Kültürler arasındaki çeşitliliği ve insan deneyiminin derinliğini keşfetmek, bir antropolog için her zaman büyüleyici bir yolculuktur. İnsanlık tarihindeki farklı kültürler, kendilerini nasıl ifade eder? Kimliklerini nasıl inşa eder? Toplumlar, belleğini nasıl oluşturur ve bunu nasıl aktarır? Bu sorular, bir antropologun merak ettiği temel sorulardır. Bugün, insanlığın ortak deneyimlerinden biri olan ana bellek kavramını keşfe çıkacağız. Ana bellek, kültürlerin ve toplulukların geçmişten günümüze taşıdığı kolektif hafızayı ifade eder. Peki, bu kolektif bellek, ritüeller, semboller, topluluk yapıları ve kimlikler aracılığıyla nasıl şekillenir? Gelin, bu soruları birlikte cevaplandıralım. Ana Bellek: Kavramın Derinlikleri Ana…

Kara Sinek Hangi Kokuya Gelir? Evimizin Misafirleri Hakkında Bilmediğimiz Gerçekler Yaz aylarında pencerenizi açtığınızda ya da mutfakta yemek pişirirken bir anda beliriveren o tanıdık “vızz” sesi… Kara sinekler yine iş başında! Pek çoğumuz onları yalnızca rahatsız edici misafirler olarak görürüz, ama aslında bu küçük canlıların davranışlarını anlamak, onlardan kurtulmanın en etkili yoludur. Peki, kara sinekler neden bazı evlere daha çok gelir? Hangi kokular onları çeker? İşte bu soruların peşine düşen küçük bir merak yolculuğuna çıkalım. Kokuların Gücü: Kara Sineklerin Dünyasında Koku Duyusunun Rolü Kara sineklerin en önemli rehberi kokudur. Bilim insanları, bu böceklerin insanlardan bile daha hassas bir koku alma…

“Origami Nedir, Ne İşe Yarar?”: Geleceğin Şekillenen Sanatı Üzerine Vizyoner Bir Yolculuk Hiç düşündünüz mü, sıradan bir kâğıt parçasının geleceğin teknolojilerini, mimarisini hatta uzay keşiflerini şekillendirebileceğini? Origamiye merakla yaklaşan biri olarak ben, bu eski Japon sanatının yalnızca estetik değil, aynı zamanda stratejik ve toplumsal anlamlar taşıyan derin bir potansiyeli olduğunu düşünüyorum. Gelin, “Origami nedir ne işe yarar?” sorusuna sadece bugünün gözlüğüyle değil, geleceğin ufkundan da bakalım. Origami Nedir? Bir Katlama Sanatından Fazlası Origami, Japonca “oru” (katlamak) ve “kami” (kâğıt) kelimelerinin birleşiminden doğan, kâğıdı yalnızca katlayarak üç boyutlu şekiller oluşturma sanatıdır. Yüzlerce yıllık bir geçmişe sahip olan bu sanat, başlangıçta ritüeller…

2. Devre Ne Zaman Başlayacak? Toplumsal Yapılar ve Bireylerin Etkileşimi Üzerine Bir Analiz Giriş: Bir Araştırmacının Gözünden Toplumsal Yapılar Toplumları anlamak, insanları ve onların yaşam biçimlerini anlamaktan geçer. Her bir toplumsal yapı, bireylerin etkileşimlerinden doğar ve bu etkileşimler, normlar, değerler ve kültürel pratikler etrafında şekillenir. Bugünlerde, futbolla ilgili sıkça duyduğumuz “2. devre ne zaman başlayacak?” sorusu, toplumsal normların, cinsiyet rollerinin ve kültürel yapılarla nasıl etkileşime girdiğini anlamak adına ilginç bir metafor sunuyor. Bu soru, bir spor organizasyonunun parçası olmanın ötesinde, bireylerin toplumsal hayatındaki sürekliliği, değişimi ve toplumsal rollerin evrimini de simgeliyor. Bir araştırmacı olarak, her bireyin yaşamında, toplumsal yapının ne…

Marka İtirazı Nereye Yapılır? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Derinlemesine Bir Rehber Markalaşma dünyasında adımlarımızı dikkatle atmamız gerekir. Çünkü bir isim ya da logo, yalnızca bir ticari işaretten ibaret değildir; kimliğin, emeğin ve vizyonun sembolüdür. Ancak bu yolculukta bazen beklenmedik engellerle karşılaşırız: Marka itirazı bunların başında gelir. Peki ama bu itirazlar nereye yapılır? Küresel arenada ve yerel düzeyde süreç nasıl işler? Gelin, birlikte bu sorunun yanıtını derinlemesine inceleyelim. Marka İtirazı Kavramını Küresel Ölçekte Anlamak Marka itirazı, dünya genelinde fikri mülkiyet haklarını koruma sistemlerinin temel taşlarından biridir. Her ülkenin kendi mevzuatı ve kurumsal yapısı olsa da, temel mantık aynıdır: Tescil edilmek istenen…

Korozyon Önleyici Ne İşe Yarar? Gelecekteki Etkileri Üzerine Bir Bakış Korozyon, hayatımızın hemen her alanında karşımıza çıkan, ancak çoğu zaman göz ardı edilen bir sorundur. Bugün, birçok mühendislik harikası, teknoloji ürünü ve hatta günlük eşyalar korozyona karşı savunmasızdır. Peki, korozyon önleyici nedir ve gelecekte bu konu bizim için ne kadar kritik bir rol oynayacak? Hem teknolojik hem de toplumsal açıdan önemli bir soruyla karşı karşıyayız. Her birimiz, bir yapı inşa etmek, bir makine çalıştırmak veya sadece uzun ömürlü ürünler kullanmak istiyoruz. Korozyon, demir, çelik, bakır ve diğer metallerin çevresel etmenler nedeniyle yavaşça çözülmesi veya bozulmasıdır. Metal yüzeylerin zamanla oksitlenmesi, paslanması…