Teşkale: Bir Anlamın Peşinde
Hayat bazen, anlamını bilemedik kelimelerle karşımıza çıkar. Teşkale de tam olarak böyle bir kelimeydi; her zaman duydum, ama hiç anlamadım. Kimisi sadece bir sıfat olarak kullanır, kimisi ise çok daha derin bir anlam yüklerdi. Ama ne olursa olsun, bu kelime Kayseri sokaklarında, kafelerde, evde ya da herhangi bir köşe başında hep vardı. Ve ben, 25 yaşında, bu kelimenin ne demek olduğunu öğrenmeden büyüdüm. Şimdi, o kelimenin arkasında duran derin anlamı bulmak için kollarımı sıvamış bir şekilde, bir yazının içine düşerken, hep birlikte bu kelimeyi keşfetmek istiyorum.
Bir Sabah, Kayseri’deki O Sokak
Yine bir sabah, Kayseri’nin o taş sokaklarında yürürken, içimdeki bir his bir şeylerin eksik olduğunu söylüyordu. Belki de hayatımda bazen kaybolan şeyler vardı, ama onları adlandıramıyordum. O an, yaşadığım şehirle, günlük tutma alışkanlığım ve ruh halim arasında bir bağlantı kurarak, hayatın içindeki anlamları daha derin bir şekilde aramaya başladım. Belki de her şey bu keşif için hazırlıklıydı.
Bazen duygularımı kelimelerle ifade etmekte zorlanıyorum; çoğu zaman bir şeylerin eksik olduğunu hissediyorum ama ne olduğunu anlayamıyorum. Bu sabah da öyleydi. Sokak boyunca yürürken, kafelerde insanlar gülümsüyor, ama içimde bir eksiklik hissi vardı. İnsanların yüzlerindeki mutluluk, bana ait değildi sanki. Belki de Kayseri’nin taş sokaklarının serinliği, belki de o eski evlerin arkasında sakladığı sırlar, beni her zaman biraz daha içsel bir yolculuğa itiyordu.
Kafede oturan bir kadının yanına vardım ve başımı eğip hafifçe gülümsedim. Ne de olsa, buralı biriyim, Kayseri’de insanlara sıcakkanlı yaklaşmak, onları selamlamak adettendir. Ama kadın öyle bir bakışla beni süzdü ki, o an gözlerinde bir anlamın kaybolduğunu fark ettim. İçimdeki eksiklik, belki de o kadının bakışlarında daha da derinleşti.
“Teşkale,” dedi kadın. “Bu şehre ait bir kelimedir. Çoğu insan anlamaz, ama Kayseri’nin ruhunu, kültürünü tam olarak anlamak istersen, o kelimeyi bilmen gerekir.”
Ben sadece “Teşkale”yi duydum, ama anlamı o kadar belirsizdi ki, sanki içimde derin bir boşluk açtı. Gözlerim kadına doğru odaklanmışken, kelimenin sırrını çözmek için içimde bir dürtü belirdi. Teşkale nedir? Neden bir kelime, bu kadar kaybolmuş hissettiriyor? Hadi gel, kaybolmuş hissetme zamanı.
Bir Kelimenin Derinliğine Yolculuk
Kayseri’nin merkezine doğru yürürken, kelimenin anlamını düşündüm. Belki de “Teşkale”, bu şehrin ruhunu anlatan bir kelimeydi. İnsanlar genelde Kayseri’yi, sadece yemekleri, pastırmaları ya da tarihiyle tanır. Ama bu kelimeyi ilk kez duyduğumda, şehirdeki tüm bu sırların, yaşamın derinliklerine inen gizli yolların ve insanların birbirlerine duyduğu bağlılığın ne kadar önemli olduğunu fark ettim.
Bir gün, bu kelimenin sırrını çözmek için, annemi aradım. “Anne, ‘Teşkale’ nedir? Hep duyuyorum, ama bir anlamını çözemedim,” dedim.
Annem, bir an durakladı, sonra derin bir nefes alarak bana cevap verdi:
“Evladım, ‘Teşkale’ demek, ‘anlamak, derinlemesine kavramak, hissetmek’ demektir. Birine gerçekten ‘Teşkale’ ile bakabilmek, onun içindeki tüm ruhu görebilmek demek. Kayseri’de insanlar birbirlerine ‘Teşkale’ ile bakar. Her şeyin yüzeyine bakarak anlamaya çalışmazlar, her şeyin altındaki gerçekliği görmek için zaman harcarlar.”
O an, annemin sözlerinden bir aydınlanma yaşadım. “Teşkale” kelimesi, sadece bir kelime değil, bir yaşam biçimiydi. Birini, bir durumu ya da bir şehri “Teşkale” ile görmek, ona derinlemesine bakmak, onun içindeki anlamı anlamak demekti.
Bir Sahne, Bir An, Bir Umut
O sabah, Kayseri’nin o taş sokaklarında, bir çocuğun gülümsediğini fark ettim. O an, geçmişimle, geleceğimle ve yaşadığım şehirle olan bağımı hissettim. Çocuğun gözlerinde, belki de benden önceki nesillerin “Teşkale”si vardı. Belki de o gülümseme, yaşamın derin anlamlarını gözlerimde bulmamı sağladı.
Bir zamanlar yalnız hissettiğim o boşluk, o an aniden doldu. Artık her şeyin, sadece yüzeyine bakmanın ötesine geçtiğini anlayarak, şehri ve hayatı daha derin bir şekilde anlamaya başladım. Belki de Kayseri’deki o sokaklar, annemin söylediği gibi, insanların birbirini anlamaya çalıştığı, ruhlarını birbirine bağladığı yerlerdi.
Hayal Kırıklığı ve Umut
Sonuçta, “Teşkale”yi anlamak, her şeyin en derininde bir umut aramaktır. Şehirlerin, insanlarının ve bazen de kelimelerinin sunduğu derinlikleri görmek… Bazen hayal kırıklıkları içinde, bazen yalnızlıkla dolu anlarda, bu kelimenin anlamı, bize hayatı daha anlamlı kılar. Kayseri’nin taş sokaklarında, annemin sözleriyle bu anlamı keşfettim. Ve belki de “Teşkale”, hayatın her anını derinlemesine hissetmek ve anlamak için bir davetti.
Bundan sonra, her adımımı attığımda, her insanı gördüğümde, “Teşkale”yi hatırlayacağım. O kelime, bir anlamın peşinde koşmanın, kendimi ve çevremi anlamanın simgesidir. Kim bilir, belki de Kayseri’nin her taşında, her gözde, her yüzdesin bir “Teşkale” vardır.